Szkolnictwo-Branzowe | Razem dla polskich szkół

Uczeń na praktyce pracuje za grosze. Razem chce wyższych stawek dla młodocianych

Thu, 18 Jun 2026 09:00:00 +0200

Uczeń szkoły branżowej, który trzy dni w tygodniu stoi przy maszynie albo w zakładzie fryzjerskim, wykonuje realną pracę i przynosi zakładowi realną wartość. W świetle prawa jest pracownikiem młodocianym zatrudnionym na umowę o pracę — tyle że jego pensji nie ustala się jak każdej innej, lecz jako niewielki procent przeciętnego wynagrodzenia w kraju. W praktyce oznacza to kilkaset złotych miesięcznie, także wtedy, gdy uczeń pracuje solidnie i samodzielnie. Razem chce podnieść to minimum, objąć wynagrodzeniem wszystkich praktykantów i uregulować współpracę szkół z pracodawcami.

Ile zarabia uczeń na praktycznej nauce zawodu?

Kształcenie w szkole branżowej I stopnia opiera się w dużej części na praktycznej nauce zawodu odbywanej u pracodawcy — u rzemieślnika, w warsztacie, w firmie usługowej. Uczeń, który tam trafia, podpisuje umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego i staje się pracownikiem młodocianym. Od tego momentu obowiązuje go osobny reżim płacowy, opisany w rozporządzeniu Rady Ministrów z 28 maja 1996 roku w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (tekst jednolity: Dz.U. 2018 poz. 2010).

Wysokość wynagrodzenia nie jest kwotą sztywną. Ustala się ją jako ułamek przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej z poprzedniego kwartału: nie mniej niż 8 proc. w pierwszym roku nauki, 9 proc. w drugim i 10 proc. w trzecim. Osoba przyuczana do wykonywania określonej pracy dostaje co najmniej 7 proc. Ponieważ podstawa zmienia się co trzy miesiące, zmieniają się i kwoty. W okresie od 1 czerwca do 31 sierpnia 2026 roku, liczonym od przeciętnego wynagrodzenia za pierwszy kwartał 2026 roku — 9562,88 zł ogłoszonego przez Prezesa GUS — minimalne stawki wynoszą 765,03 zł w pierwszym roku, 860,66 zł w drugim i 956,29 zł w trzecim, a przy przyuczeniu 669,40 zł.

Skąd te kwoty. Podstawą naliczenia jest przeciętne wynagrodzenie z poprzedniego kwartału, dlatego minimalne stawki młodocianych zmieniają się cztery razy w roku. Dla porównania kotwicy sieciowej: przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej za cały 2025 rok wyniosło 8903,56 zł. Podane wyżej kwoty to minimum ustawowe — pracodawca może zapłacić więcej, ale rzadko musi.

Skala jest tu najważniejsza. Nawet w ostatnim roku nauki, u szczytu tej tabeli, uczeń dostaje jedną dziesiątą przeciętnej pensji za pracę, która często niczym nie różni się od pracy dorosłego kolegi z zakładu. W pierwszym roku wynagrodzenie zamyka się w granicach ośmiu procent tego, co przeciętnie zarabia się w gospodarce. Dla nastolatka, który dokłada się do domowego budżetu albo pokrywa koszty dojazdu i narzędzi, różnica między ośmioma a, dajmy na to, kilkunastoma procentami przeciętnej to różnica między symbolicznym kieszonkowym a pieniędzmi, które realnie coś znaczą.

Jak chronieni są młodociani pracownicy?

Na papierze młodociani mają rozbudowaną ochronę. Osobny dział IX Kodeksu pracy oraz porady Państwowej Inspekcji Pracy o zatrudnianiu pracowników młodocianych regulują skrócony czas pracy, wykaz prac wzbronionych, obowiązkowe badania lekarskie, prawo do urlopu i obowiązek dokształcania. Nastolatek nie może być zatrudniony na dowolnych warunkach — przepisy mają pilnować, żeby praca nie kolidowała z nauką i nie szkodziła zdrowiu.

Między literą prawa a codziennością zakładu bywa jednak spora odległość. Praktyczna nauka zawodu ma z definicji służyć nauce: uczeń jest w firmie po to, żeby opanować fach pod okiem instruktora. W praktyce niski próg płacowy sprawia, że dla części pracodawców młodociany bywa przede wszystkim tanią parą rąk — do zamiatania, wożenia towaru, prostych czynności, które z nauką zawodu mają niewiele wspólnego. Im tańsza jest ta praca ustawowo, tym mniejszy opór przed traktowaniem jej jak zwykłej obsługi. Ustawowe minimum liczone w setkach złotych nie tylko zaniża dochód ucznia; obniża też koszt jego wykorzystania w roli, do której szkoła zawodowa nie powinna nikogo przygotowywać.

Dotyczy to zresztą wiedzy, którą sami uczniowie mają o swoich prawach. Nastolatek rzadko wie, ile dokładnie powinien dostać, jaki urlop mu przysługuje i gdzie zgłosić nadużycie — o tym, dlaczego takich rzeczy trzeba uczyć w szkole, piszemy w tekście o prawach pracowniczych w programie nauczania. Bez tej wiedzy przepis chroniący młodocianego pozostaje martwy, bo nikt się na niego nie powołuje.

Dlaczego niskie stawki uderzają akurat w zawodówki?

Szkoła branżowa nie jest wyborem losowym. Częściej trafiają do niej uczniowie z rodzin gorzej sytuowanych, dla których kilkaset złotych z praktyki to nie kieszonkowe, lecz realna pozycja w domowym budżecie. Symboliczna stawka uderza więc dokładnie w tych, dla których praca zarobkowa w trakcie nauki jest koniecznością, a nie dodatkiem. Zawód wybierany przez młodzież z mniej zamożnych domów opłaca się w tym układzie najniżej.

Płaca jest przy tym sygnałem statusu. Dopóki uczeń technikum czy branżówki dostaje za swoją pracę ułamek tego, co dorosły, dopóty kształcenie zawodowe pozostaje w powszechnym odbiorze ścieżką gorszą, wybieraną „w ostateczności". Razem stawia sprawę odwrotnie: szkoły branżowe i technika mają być traktowane równie poważnie co licea, a godziwe wynagrodzenie dla uczących się zawodu jest częścią tego równego traktowania. Cały kierunek — od kosztów nauki przeniesionych z ucznia na szkołę po nowoczesny sprzęt i kadrę — opisuje dział Kształcenie zawodowe.

Za tą logiką stoi ta sama zasada, którą Razem stosuje wobec nauczycielskich pensji, gdy domaga się powiązania płac ze średnią krajową: praca w usługach publicznych i praca ucznia uczącego się zawodu mają być wynagradzane godnie, a nie na najniższym progu, jaki przepis dopuszcza. Ten sam mechanizm — umowa okrojona z części praw i płaca zbita do minimum — czeka wielu młodych zaraz po szkole, o czym pisze serwis o rynku pracy w tekście Koniec z plagą śmieciówek.

Co proponuje Razem

Podwyższymy minimalne wynagrodzenie dla uczniów w szkołach zawodowych i branżowych.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Szkoła równych szans”, partiarazem.pl

Wyższe minimum dla uczniów zawodówek — Deklaracja programowa zapowiada podniesienie minimalnego wynagrodzenia uczniów szkół zawodowych i branżowych. Partia wskazuje kierunek, a nie gotową stawkę; nie podaje docelowego procentu przeciętnej pensji ani konkretnej kwoty, więc i my tego nie dopowiadamy.
Wynagrodzenie dla wszystkich praktykantów — „Program dla edukacji" deklaruje, że „wszyscy praktykanci i pracownicy młodociani, odbywający praktyki w ramach nauki zawodu będą otrzymywać wynagrodzenie". Za realną pracę należy się zapłata niezależnie od formy praktyki.
Uregulowana współpraca z pracodawcami — ten sam dokument zapowiada: „usprawnimy i uregulujemy współpracę z pracodawcami", tak by praktyka faktycznie uczyła zawodu, a nie zamieniała się w tanią obsługę zakładu.

Postulaty trzymają się jednej myśli: uczeń przy pracy jest jednocześnie uczniem i pracownikiem, i z obu tych tytułów należy mu się coś więcej niż symboliczna wypłata. Godne wynagrodzenie dla uczących się zawodu jest praktycznym sprawdzianem tego, czy szkoła branżowa naprawdę jest traktowana na równi z liceum, czy tylko się o tym mówi.

Źródła i dalsza lektura

Ubranie robocze, narzędzia, egzamin. Kto płaci za naukę zawodu

Wed, 17 Jun 2026 09:00:00 +0200

Nauka w liceum wymaga zeszytów, podręczników i biletu na dojazd. Nauka w technikum albo szkole branżowej dokłada do tego zestaw kosztów, o których program licealny nie ma pojęcia: odzież i obuwie robocze, materiały do ćwiczeń w pracowni, czasem własny komplet narzędzi, dojazd na praktyki poza miejscem zamieszkania, a przy poprawce egzaminu zawodowego również opłata do okręgowej komisji. Część z tych wydatków prawo formalnie przypisuje szkole albo pracodawcy. Reszta, cicho i bez wpisu w żadnym cenniku, spada na ucznia i jego rodzinę — najmocniej tam, gdzie o pieniądze najtrudniej, a wybór technikum bywa właśnie wyborem tańszej drogi do zawodu.

Ile realnie kosztuje ucznia nauka zawodu?

Papierowa odpowiedź brzmi: niewiele, bo przepisy sporo pozycji przerzucają z ucznia gdzie indziej. Rozporządzenie w sprawie praktycznej nauki zawodu nakłada na pracodawcę przyjmującego ucznia obowiązek zapewnienia odzieży, obuwia roboczego i środków ochrony indywidualnej, a na szkołę — zwrotu kosztów dojazdu, gdy praktyki odbywają się w innej miejscowości, oraz zakwaterowania i wyżywienia, gdy codzienny powrót jest niemożliwy. Egzamin zawodowy przy pierwszym i drugim podejściu jest dla ucznia bezpłatny.

Praktyka rozjeżdża się z papierem w kilku miejscach naraz. Kontrola Najwyższej Izby Kontroli z 2024 roku wykazała, że w umowach szkół z pracodawcami regularnie brakowało obowiązkowych elementów — programu nauczania zawodu, określenia formy nadzoru pedagogicznego, a także zapewnienia odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony. Gwarancja, która na papierze chroni ucznia, w części umów po prostu nie istnieje, więc buty i ubranie robocze kupuje rodzina. Do tego dochodzą pozycje, których żaden przepis nie przenosi: materiały zużywane na ćwiczeniach w szkolnej pracowni — produkty w zawodach gastronomicznych, kosmetyki i akcesoria u fryzjerów, drobne części u mechaników — a niekiedy podstawowy komplet narzędzi, który uczeń nosi ze sobą przez całą naukę.

Osobną pułapką jest egzamin. Dla ucznia i absolwenta pierwsze dwa podejścia są darmowe, ale od trzeciego przystąpienia egzamin zawodowy jest płatny: 341,61 zł za obie części łącznie (113,87 zł część pisemna i 227,74 zł praktyczna), zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji z 18 marca 2025 roku wydanym na podstawie art. 10 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Kwalifikacja zawodowa jest sensem tej ścieżki kształcenia — bez zdanego egzaminu absolwent kończy szkołę bez papieru potwierdzającego umiejętności. Dwie nieudane próby i trzecia za kilkaset złotych trafiają najczęściej w tych uczniów, którzy uczyli się w gorzej wyposażonych pracowniach i mieli mniej okazji do ćwiczenia na sprawnym sprzęcie.

Dane poglądowe. Sumy ponoszone przez rodzinę różnią się między zawodami i szkołami — inaczej wygląda wyposażenie ucznia gastronomika, inaczej mechatronika czy fryzjera, a część placówek pokrywa więcej z własnego budżetu. Pozycje takie jak odzież i obuwie robocze, materiały do ćwiczeń, własne narzędzia czy ewentualna opłata za poprawkowy egzamin potrafią jednak w toku nauki złożyć się na kilkaset złotych i więcej — obok zwykłej wyprawki. Traktuj to jako ilustrację skali, nie urzędowy cennik.

Ten sam mechanizm opisujemy przy „dobrowolnych" składkach i komercyjnych usługach oraz przy wyprawce, e-dzienniku i dojeździe: państwo nie domyka finansowania, a rachunek trafia do rodziny. W kształceniu zawodowym rachunek jest wyższy, bo do wyprawki dochodzi cały osprzęt rzemiosła.

Czy szkoły zawodowe uczą na sprzęcie z tego wieku?

Koszt po stronie ucznia to jedna połowa problemu; druga to stan pracowni, w których ten uczeń ma zdobyć zawód. Diagnozy z ostatniej dekady układają się w spójny obraz. Monitoring Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej pokazał, że co siódmy nauczyciel zasadniczych szkół zawodowych i techników uznaje pomieszczenia do nauki zawodu za niezgodne z wyposażeniem opisanym w podstawie programowej. We wcześniejszej kontroli szkolnictwa zawodowego ponad jedna trzecia dyrektorów przyznała NIK, że sprzęt w ich szkole jest przestarzały i nie wystarcza do realizacji programów nauczania. Uczeń, który ćwiczy na maszynie o pokolenie starszej niż ta na hali produkcyjnej, uczy się zawodu w wersji, której na rynku pracy już nie ma.

Najnowsza kontrola NIK z 2024 roku nie zamyka sprawy, lecz przesuwa ją dalej. Izba stwierdziła, że reforma z lat 2017–2018 nie osiągnęła celów, a jakość kształcenia się nie poprawiła: około 30 procent absolwentów branżowych szkół I stopnia nie uzyskiwało kwalifikacji, a znaczna część roczników po ukończeniu szkoły ani nie pracowała, ani nie kontynuowała nauki — od ponad 40 procent we wrześniu do około 30 procent w maju następnego roku. NIK wskazała też mechanizm, który drenuje pracownie z ludzi: szkoła nie jest w stanie konkurować płacą z rynkiem o specjalistów, więc doświadczonych instruktorów przejmuje biznes. Przestarzały sprzęt i odpływ kadry zawodowej działają w tę samą stronę — obniżają wartość dyplomu, który młody człowiek wynosi z technikum czy branżówki.

Wyposażenie pracowni i koszt po stronie ucznia to zresztą jeden problem oglądany z dwóch stron. Tam, gdzie szkoła nie ma sprawnych maszyn i materiałów, część ćwiczeń przenosi się na to, co uczeń przyniesie z domu; tam, gdzie budżet placówki jest napięty, łatwiej scedować drobne wydatki na rodzinę. Niedofinansowanie kształcenia zawodowego objawia się równocześnie jako stary tokarski warsztat i jako prośba, żeby uczeń dokupił sobie fartuch, rękawice i komplet pilników.

Co proponuje Razem

Razem traktuje szkoły branżowe i technika jako równorzędną, a nie gorszą drogę kształcenia, i wiąże jakość nauki zawodu z finansowaniem po stronie państwa. „Program dla edukacji" formułuje to wprost:

Wprowadzimy mechanizmy adaptacji do zmieniającego się rynku pracy (…): uaktualnione podręczniki, sprzęt, narzędzia i maszyny odpowiadające potrzebom XXI wieku (…). Dofinansujemy szkoły branżowe i technika tak, aby koszty nauki zawodu obecnie spoczywające na uczniach zostały przeniesione na szkołę.— Partia Razem — „Program dla edukacji” (2023), partiarazem.pl

Koszty nauki zawodu płaci szkoła, nie uczeń. Odzież i obuwie robocze, materiały do ćwiczeń i narzędzia mają być finansowane z budżetu placówki, żeby wybór technikum albo branżówki nie zaczynał się od listy zakupów, na którą część rodzin nie może sobie pozwolić. Deklaracja programowa domyka to gwarancją bezpłatnego dostępu do „podręczników, materiałów i narzędzi do nauki, w tym nauki zawodu, na każdym etapie nauczania".
Sprzęt odpowiadający realiom rynku. Uaktualnione maszyny, narzędzia i podręczniki oraz mechanizmy dostosowania oferty do potrzeb regionalnych mają zamknąć lukę między pracownią a halą, żeby dyplom potwierdzał umiejętności, na które rynek faktycznie czeka.
Wynagrodzenie za praktyki i uregulowana współpraca z pracodawcami. Wszyscy praktykanci i pracownicy młodociani odbywający praktyki mają otrzymywać wynagrodzenie, a współpraca szkół z pracodawcami — jasne reguły, które nie pozostawiają obowiązkowych świadczeń, jak odzież robocza, poza umową.

Postulat wpisuje się w szerszą linię: koniec z przerzucaniem kosztów funkcjonowania szkół na rodziców i uczniów, konsekwentnie prowadzony od przedszkola po egzamin zawodowy. Kształcenie zawodowe jest tego najdroższym odcinkiem, bo tu do wyprawki dochodzi cały osprzęt rzemiosła, a niedofinansowanie odbija się nie tylko na domowym budżecie, lecz i na wartości dyplomu. Więcej postulatów zbiera pillar Kształcenie zawodowe.

Źródła i dalsza lektura

Technikum i „zawodówka” kształcą fachowców, których brakuje. Razem chce przywrócić im rangę

Tue, 16 Jun 2026 09:00:00 +0200

W potocznym rankingu szkół średnich kolejność jest ustalona od dawna: najpierw liceum ogólnokształcące, potem technikum, na końcu szkoła branżowa, dawna „zawodówka”. Ta hierarchia trzyma się mocno w głowach rodziców i nauczycieli, choć rozmija się i z liczbami, i z rynkiem pracy. Do szkół uczących zawodu chodzi dziś większa część rocznika niż do liceów, a fachowców, których one kształcą, brakuje w gospodarce bardziej niż kogokolwiek innego.

Ilu uczniów wybiera technikum i szkołę branżową?

Statystyka nie zostawia miejsca na obraz „zawodówki jako marginesu”. W roku szkolnym 2024/2025 do techników uczęszczało 687,7 tys. uczniów w 1848 szkołach, a do branżowych szkół I stopnia — 212,4 tys. uczniów w 1697 placówkach; dane pochodzą z raportu GUS „Oświata i wychowanie”. Razem daje to blisko 900 tys. młodych ludzi uczących się konkretnego fachu.

Dla porównania w liceach ogólnokształcących uczyło się 863,2 tys. osób — czyli mniej niż w całym pionie zawodowym łącznie. Ścieżka, którą obiegowa opinia traktuje jako plan awaryjny dla słabszych, jest w rzeczywistości wyborem większości nastolatków kończących podstawówkę. Skoro tak wygląda skala, pytanie „dlaczego wciąż uchodzi za gorszą” przestaje być pytaniem o statystykę, a staje się pytaniem o utrwalone wyobrażenie i o to, ile państwo w ten pion faktycznie inwestuje.

Dlaczego kształcenie zawodowe uchodzi za gorszy wybór?

Etykieta ma swoją historię. Przez dekady liceum było w polskiej wyobraźni społecznej drogą „w górę”: prostą przepustką na studia i do pracy umysłowej, a więc do awansu. Nauka rzemiosła zostawała po drugiej stronie tej samej osi — jako trasa dla tych, którym „nie wyszło”. Reforma z 2017 roku przemianowała zasadnicze szkoły zawodowe na branżowe i rozbiła kształcenie na dwa stopnie, lecz sama zmiana nazwy nie ruszyła głęboko zakorzenionego rankingu prestiżu.

Do wyobrażenia dokłada się realny problem jakości, którego nie warto zamiatać pod dywan. Według europejskiego przeglądu edukacji Komisji Europejskiej co czwarty absolwent branżowej szkoły I stopnia opuszcza ją bez świadectwa potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, a wskaźnik zatrudnienia niedawnych absolwentów kształcenia zawodowego wyniósł w 2024 roku 75,4 proc. wobec 80,0 proc. średniej unijnej i unijnego celu na poziomie 82 proc. Te liczby czyta się jednak dwojako. Można w nich zobaczyć dowód, że „zawodówka nie daje pracy” — albo dowód, że pion, który kształci prawie milion uczniów, jest przez państwo niedofinansowany i pozostawiony sam sobie. Świadectwa nie biorą się znikąd: potrzebne są aktualny sprzęt, kadra mistrzów zawodu i pracownie, które nadążają za technologią.

Etykieta gorszego wyboru nie opisuje więc rzeczywistości, lecz ją współtworzy. Im mocniej traktujemy naukę zawodu jako gorszą, tym mniej środków i uwagi do niej trafia, a im mniej trafia, tym łatwiej wskazać słabsze wyniki jako potwierdzenie pierwotnego uprzedzenia. Ten sam mechanizm — pieniądz idący za utrwalonym rankingiem placówek, a nie za realną potrzebą — opisujemy przy okazji likwidacji małych szkół na wsi. W obu przypadkach o losie ucznia decyduje nie jakość nauczania, lecz sposób, w jaki system rozdziela środki i szacunek.

Czego rynek pracy oczekuje od absolwentów zawodówek?

Popyt na fachowców jest dziś twardym faktem, nie życzeniem. W prognozie „Barometru zawodów” na 2025 rok, przygotowanej na zlecenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, za deficytowe na poziomie kraju uznano 23 zawody, a żaden zawód nie znalazł się w grupie nadwyżkowych. W czołówce zawodów, w których pracodawcom najtrudniej znaleźć ludzi, stoją profesje wprost wychodzące z techników i szkół branżowych: dekarze i blacharze, spawacze, elektrycy, murarze i tynkarze, operatorzy maszyn, mechanicy oraz kierowcy autobusów i samochodów ciężarowych. To fach, na którym opiera się budowa mieszkań, remont sieci energetycznej i codzienny transport.

Deficyt spotyka się jednak z drugim zjawiskiem, które komplikuje obraz: absolwenci nie zawsze lądują w wyuczonym zawodzie, a treść programów nie zawsze odpowiada temu, czego oczekuje lokalny pracodawca. Gospodarka potrzebuje spawacza, technikum wypuszcza absolwenta z dyplomem, który do konkretnego stanowiska trzeba jeszcze dostroić. Między ofertą kwalifikacji a mapą realnych wakatów jest luka — i to właśnie w jej domknięciu, a nie w kolejnej kampanii o „docenianiu fachu”, leży sedno sprawy.

Zawody deficytowe różnią się między regionami — inne wakaty otwierają się w powiecie z fabryką, inne w gminie turystycznej. Dlatego oferta konkretnej szkoły branżowej ma sens tylko wtedy, gdy powstaje w powiązaniu z lokalnym i regionalnym rynkiem pracy, a nie według jednego szablonu dla całego kraju (dane poglądowe — pełne prognozy powiatowe publikuje Barometr zawodów).

Co proponuje Razem

Punktem wyjścia Razem jest zrównanie statusu: nauka zawodu ma być traktowana na równi z liceum, a nie jako jego gorszy substytut — i jednocześnie dostrajana do tego, czego rzeczywiście brakuje w gospodarce.

Przywrócimy szkołom uczącym zawodu (szkoły branżowe i technika) miejsce w debacie publicznej równoważne z liceami ogólnokształcącymi. Wprowadzimy mechanizmy adaptacji do zmieniającego się rynku pracy oraz do konkretnych potrzeb regionalnych i lokalnych. Zapewnimy szeroką i aktualizowaną na bieżąco ofertę kwalifikacji.— Partia Razem — „Program dla edukacji” (2023), partiarazem.pl

Ranga równa liceom — miejsce w debacie publicznej równoważne z ogólnokształcącymi, żeby wybór technikum czy szkoły branżowej przestał uchodzić za wybór gorszej ścieżki.
Adaptacja do rynku pracy — mechanizmy dostosowania kształcenia do zmieniającego się rynku oraz do konkretnych potrzeb regionalnych i lokalnych, wraz z szeroką, aktualizowaną na bieżąco ofertą kwalifikacji, tak by domknąć lukę między dyplomem a realnym wakatem.
Godne wynagrodzenie dla uczących się zawodu — zgodnie z rozdziałem „Szkoła równych szans” deklaracji programowej Razem zapowiada podwyższenie minimalnego wynagrodzenia dla uczniów w szkołach zawodowych i branżowych, bo praktyczna nauka fachu jest realną pracą i tak powinna być opłacana.

Każdy z tych punktów kosztuje: nowoczesne pracownie, kadra mistrzów zawodu i pensje dla praktykantów wymagają pieniędzy, których w oświacie dziś brakuje. Dlatego cała ta zmiana stoi na tym samym fundamencie co reszta programu edukacyjnego — na postulacie co najmniej 6 proc. PKB na edukację. Więcej tekstów o tym, jak zrównać status nauki zawodu i dostroić ją do gospodarki, zbieramy w dziale Kształcenie zawodowe.