Publiczne przedszkole gwarantuje bezpłatną opiekę tylko przez pięć godzin, a poza nimi kalendarz rodzica i kalendarz placówki rozjeżdżają się: po południu opłata, w weekend nic, w wakacje przerwa. Rachunek za tę lukę płacą najczęściej matki — pracą, której nie mogą podjąć. Razem chce sieci opieki popołudniowej i weekendowej w wybranych placówkach.
Miejsce w żłobku dostaje mniej więcej co czwarte dziecko do lat 3, a ponad 45 proc. gmin nie ma żadnej placówki opieki. Unia oczekuje, że do 2030 roku obejmiemy formalną opieką co najmniej 45 proc. najmłodszych — Polska jest ledwie w połowie drogi. Razem chce miejsca w publicznym żłobku dla każdego dziecka, bo bez tego rodzice, najczęściej matki, wypadają z rynku pracy.
Obecność religii w publicznej szkole to nie tylko katecheza, ale też krzyże na ścianach sal, rekolekcje wpisane w środek tygodnia i modlitwy na apelach. Konstytucja każe władzom publicznym zachować bezstronność światopoglądową. Razem chce, by szkoła tę zasadę realizowała — obok wycofania lekcji religii także przez usunięcie symboli religijnych z instytucji publicznych.
Przeciętny nauczyciel klas 5–8 pracuje około 40 godzin tygodniowo, a znaczną część tego czasu pochłaniają sprawozdania i dokumentacja. Do tego dochodzi awans zawodowy, w którym liczy się teczka, a nie rozwój. Razem chce ograniczyć biurokrację, zwrócić nauczycielom podmiotowość i zreformować awans, żeby zachęcał do podnoszenia kwalifikacji.
Karta Nauczyciela reguluje pensum, urlop, dodatki i ochronę zatrudnienia, ale w pełni obejmuje nauczycieli szkół i przedszkoli publicznych. W placówkach niepublicznych obowiązuje głównie Kodeks pracy, a część nauczycieli pracuje na umowach cywilnych. Razem chce, by prawo pracy i Karta obowiązywały wobec wszystkich pracujących w zawodzie, w każdym typie placówki.
Nauka w szkole publicznej jest z Konstytucji bezpłatna, a mimo to każdy wrzesień otwiera listę opłat: składka na radę rodziców, grupowe NNW, płatna aplikacja, wycieczka, zielona szkoła, zdjęcia klasowe. Prawo mówi jasno, że są dobrowolne — praktyka szkół często temu przeczy. Razem chce skończyć z przerzucaniem kosztów funkcjonowania szkół na rodziców i z komercyjnymi usługami żerującymi na publicznych placówkach.
